Inleidende lezing

(A Beautiful Mind -2004)

Tot zover het verhaal van John Nash, de wiskundige. Een briljant student, met een bijzondere ontdekking. Over deze John Nash zou nooit een boek geschreven of een film gemaakt zijn. Er zijn veel meer geniale jonge wiskundigen. Regelmatig worden bijzondere ontdekkingen gedaan en nieuwe bewijzen geleverd. Een opmerkelijk gegeven is dat de belangrijkste wiskundige ontdekkingen vrijwel altijd op jonge leeftijd worden gedaan. Maar meer nog dan de wiskunde zou iets anders het leven van John Nash bepalen. Vanaf zijn 30e werd duidelijk dat hij leed aan schizofrenie. Aanvankelijk dachten een aantal collega's nog dat het om een grap ging, toen hij met The New York Times kwam binnenlopen en liet weten dat op de voorpagina een artikel stond afkomstig van buitenaardse wezens, waarvan alleen hij de betekenis kon ontcijferen. Niet veel later, in april 1959, werd hij voor de eerste maal gedwongen opgenomen. Ook over een leven met schizofrenie wordt zelden een film gemaakt voor een groot publiek. Zo uitzonderlijk is deze ziekte niet. De kans om schizofrenie te krijgen is 1%. In Nederland leven ruim 130.000 mensen met schizofrenie. (1) De kans daarentegen om je te ontwikkelen tot een briljant wiskundige is verwaarloosbaar klein. Wat het leven van John Nash zo bijzonder maakt is de combinatie. Gestart als een uitzonderlijke wetenschapper, die vervolgens getroffen wordt door een verwoestende ziekte. Maar daarmee is zijn verhaal nog niet te einde. Jaren later na het uitbreken van zijn ziekte, na ettelijke opnames en omzwervingen, komt er een keerpunt in zijn leven en een kentering in zijn ziekte. Tekenen van een wonderbaarlijk herstel worden zichtbaar. Dat vormt het uitgangspunt van de film: een jonge wetenschapper, getroffen door schizofrenie, die jaren later, na een zware lijdensweg, tot een herstel komt. In deze inleiding wil ik het niet zozeer over de film zelf hebben. Naar aanleiding van deze film en het leven van John Nash, wil ik een aantal aspecten van schizofrenie bespreken. Mijn voornaamste doel is dat u een aantal bijzonderheden, die u na het zien van de film wellicht terzijde zou schuiven met de opmerking 'dat gebeurt alleen in een film,' leert kennen als inzichten die minder uitzonderlijk zijn dan ze op het eerste gezicht lijken, voor een leven met schizofrenie